Πέμπτη 31 Ιουλίου 2014

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΓΗΣ


Ένα άλλο πολύ γνωστό έργο του Ιούλιου Βέρν είναι το Ταξίδι στο κέντρο της Γης: όταν έπεσε στα χέρια του επίμονου και πάντα ανήσυχου καθηγητή Ορυκτολογίας Ότο Λίντενμπροκ το ξεχασμένο έγγραφο ενός διάσημου αλχημιστή, για το πώς μπορεί κάποιος να φτάσει στο κέντρο της Γης. Έτσι ο καθηγητής βρέθηκε στην Ισλανδία και από τον κρατήρα ενός ανενεργού ηφαιστείου ξεκίνησε το συναρπαστικό ταξίδι του συνοδευόμενος από τον αγαπημένο του ανιψιό Άξελ κι έναν Ισλανδό οδηγό τον Χάνς. Προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσουν το παλιό έγγραφο και να φτάσουν στο κέντρο της Γης, θα βρεθούν μπροστά σε περίεργες στοές και παράξενες λάβες, αλλά και απέναντι από πρωτόγνωρες καταιγίδες και εκρήξεις. Θα συναντήσουν μοναδικές αποχρώσεις και προϊστορικούς ανθρώπους. Θα γνωρίσουν αλλόκοτα ζώα, με χαρακτηριστικά που δεν μπορεί να υποψιαστεί καν ο ανθρώπινος νους, όπως οι φάλαινες με τα τεράστια πτερύγια και τα γουρούνια της θάλασσας. Για να καταλήξουν, τελικά, στην επιφάνεια της Γης, και πάλι μέσα από τον κρατήρα ενός ηφαιστείου, αυτή τη φορά της Αίτνας.


Αλήθεια έχετε σκεφτεί πως μπορεί να είναι ένα ταξίδι στο κέντρο της Γης; Ίσως να μην είναι τόσο μακρινό κάτι τέτοιο μιας και ο άνθρωπος κατάφερε και πήγε στο φεγγάρι. Αλήθεια για το φεγγάρι έχουμε κάποιες πληροφορίες, για το εσωτερικό του δικού μας πλανήτη τι πληροφορίες έχουμε; Νομίζω ότι ξεχάσατε το μάθημα της Γεωλογίας στο σχολείο, όπου δυστυχώς μας προσγείωσαν απότομα, μιας και το εσωτερικό της Γης – η γεώσφαιρα – είναι σαν ένα αβγό, με ακτίνα 6.371  χλμ κατά μέσο όρο, χωρίς να υπάρχει περιθώριο για ζωή. Ο μανδύας και ο πυρήνας της Γης είναι ένα ασφυκτικό συνονθύλευμα μάγματος και διάπυρων πετρωμάτων, με θερμοκρασίες οι οποίες φτάνουν σε δυσθεώρητα ύψη (3.677 βαθμούς Κελσίου σχεδόν). Ο υπόγειος ωκεανός του Βερν υπάρχει με τη διαφορά ότι είναι ένας πυρακτωμένος ωκεανός λιωμένου σιδήρου, άρα δεν υπάρχει περίπτωση να τον περάσεις με κανέναν τρόπο.
Παρόλα αυτά ενώ ο άνθρωπος κατάφερε και πήγε στο φεγγάρι, το κέντρο της Γης παραμένει ανεξερεύνητο, μιας και δεν έχει σταλεί κανένας ανιχνευτής προκειμένου να υπάρχουν δείγματα από το εσωτερικό του πλανήτη. Ένα άλλο πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι οι επιστήμονες διαφωνούν αναφορικά με τη δομή της γεώσφαιρας. Μια διαφωνία η οποία ξεκινάει από το 1912, όταν ο Γερμανός μετεωρολόγος Άλφρεντ Βέγκενερ παρατήρησε ότι η Ν. Αμερική ταίριαζε πάρα πολύ καλά με την ΚΔ Αφρική, και έτσι διατύπωσε τη θεωρία της προέλευσης των ηπείρων από μι ενιαία ήπειρο, την Παγγαία. Όμως εμείς σήμερα ακόμα μαθαίνουμε για τη σύσταση της γεώσφαιρας αναλύοντας τα κύματα που γεννούν οι σεισμοί, οι οποίοι καθώς διαπερνούν τα διάφορα στρώματα των πετρωμάτων υφίστανται παραμορφώσεις υποδηλώνοντας έτσι την ταυτότητα των υλικών που διαπέρασαν. Έτσι, με αυτή την μέθοδο υπάρχουν πλέον αποδείξεις ότι ο πυρήνας της Γης είναι μια μπάλα συμπαγούς σιδερονικέλιου, ακτίνας 1.200 χλμ, η οποία περιβάλλεται από ένα θερμότερο στρώμα ρευστού σιδήρου (ο εξωτερικός πυρήνας ο οποίος γεννά το μαγνητικό πεδίο το πλανήτη μας), όπου από πάνω του υπάρχει μια ζώνη στερεών πετρωμάτων (ο εσωτερικός μανδύας) και από πάνω μια ζώνη εν μέρει ρευστών πετρωμάτων (δηλ. ο εξωτερικός μανδύας).


Το 2008 δύο Αμερικανοί καθηγητές σεισμολογίας δημοσίευσαν ένα μοντέλο σύμφωνα με το οποίο ο μανδύας φέρει πολλές ανωμαλίες, άρα και η σύστασή του δεν είναι ομογενή. Οι δυο επιστήμονες θεωρούν ότι η πηγή αυτής της ανωμαλίας εντοπίζεται στην ύπαρξη θερμοχημικών στηλών «μπαταρίας», όπου η μια βρίσκεται κάτω από τον πυθμένα του Ατλαντικού Ωκεανού κι η άλλη κάτω από τον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού. Οι στήλες αυτές συνδέουν το υπόβαθρο του γήινου φλοιού με τον εσωτερικό στερεό μανδύα και απαρτίζονται από μεταλλαγμένο περοβσκίτη. Τι είναι όμως ο περοβσκίτης; Ο περοβσκίτης είναι μια ιδιαίτερη σύνθεση ατόμων πυριτίου, μαγνησίου και σιδήρου, η οποία κυριαρχεί στον εσώτερο μανδύα του πλανήτη μας. Υπό συνθήκες πολύ υψηλής πίεσης τα άτομα του περοβσκίτη αλλάζουν φάση αποκτώντας πολύ σφικτότερη δομή και υπεραγώγιμες ιδιότητες. Η υπεραγωγιμότητα του περοβσκίτη εξηγεί τις διαταραχές του μαγνητικού πεδίου της Γης, και να είναι και ο υπαίτιος των ασυνεχειών στην ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων που μετρούν οι σεισμολόγοι.


Ωραίες όλες αυτές οι θεωρίες, αλλά εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε αποδείξεις, τις οποίες παίρνουμε από το μεγαλύτερο πηγάδι που άνοιξαν ποτέ οι άνθρωποι και έχει βάθος 12.261 μέτρα. Η πρώτη έκπληξη που είχαν οι γεωφυσικοί ήταν ότι η αλλαγή στην ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων δεν προερχόταν από μια περιοχή μετάβασης του γρανίτη σε βασάλτη, αλλά από τον πάτο ενός στρώματος μεταλλαγμένων πετρωμάτων σχεδόν 5-10 χλμ κάτω από την επιφάνεια της Γης. Η δεύτερη έκπληξή τους είχε να κάνει με το ότι το πέτρωμα αυτό ήταν κορεσμένο με νερό. Η τρίτη έκπληξή του ήταν ότι οτιδήποτε έβγαζαν από τα έγκατα της γης, διάφορα είδη μικροοργανισμών, αυτοί είχαν την ικανότητα να ζουν χωρίς οξυγόνο και η τελευταία έκπληξή τους ήταν ότι η λάσπη που έβγαινε από την τρύπα έβραζε από το πολύ υδρογόνο.
Τελικά ωραία όλα αυτά αλλά τι γίνεται με το ταξίδι στο κέντρο της Γης; Ίσως το βιβλίο αυτό να αποτελεί το μοναδικό βιβλίο επιστημονικής φαντασίας που δεν έχει βγει μέχρι στιγμής τουλάχιστον αληθινό. Όμως ποτέ δεν ξέρει κανείς, μιας και το αερόστατο, το αεροπλάνο, το ταξίδι από τη Γη στο φεγγάρι και σε άλλους κόσμους, έχουν πραγματοποιηθεί γιατί να σκοτώσουμε την ελπίδα μας για ένα ταξίδι στο κέντρο της Γης τόσο πρόωρα;

Καλά ταξίδια οπουδήποτε, στο κέντρο της Γης, στο φεγγάρι, στις πανέμορφες αμμουδιές και θάλασσες της Ελλάδας μας, αρκεί να υπάρχει κέφι και όρεξη για ζωή …. 


Τετάρτη 30 Ιουλίου 2014

ΞΕΝΗ ΚΛΑΣΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ ΒΕΡΝ


Ξεκινάμε φυσικά με τον έναν και μοναδικό Ιούλιο Βέρν, τον γνωστό Γάλλο μυθιστοριογράφο, ποιητή και θεατρικό συγγραφέα. Ο Ιούλιος Βέρν έγινε γνωστός εξαιτίας των βιβλίων επιστημονικής φαντασίας που συνέγραψε. Τα πιο γνωστά του μυθιστορήματα είναι «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες», «20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα», «Ταξίδι στο κέντρο της Γης». Μάλιστα θεωρείται ο πατέρας της επιστημονικής φαντασίας. Γεννήθηκε στη Νάντ το 1828, ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και η οικογένειά του ανήκε στους ευγενείς. 

Ο Ιούλιος αγάπησε από νωρίς τη θάλασσα και τις περιπέτειες. Ο πατέρας του ήθελε να τον πάρει στο γραφείο. Ο πατέρας του ήταν πολύ αυστηρός και πειθαρχημένος. Όταν ο Ιούλιος έγινε 9 ετών στάλθηκε μαζί με τον αδελφό του Παύλο σε οικοτροφείο. Ο Ιούλιος τελείωσε το γυμνάσιο, του άρεσε να ζωγραφίζει ευφάνταστες εικόνες για διάφορες μηχανές και εφευρέσεις του μέλλοντος. Με τα λατινικά και τα ελληνικά δεν πολυασχολιόταν διότι δεν τον ενδιέφεραν. Μετά το λύκειο πήγε στο Παρίσι για να σπουδάσει νομικά και να γίνει δικηγόρος, κάτι που δεν τον ενδιέφερε ιδιαίτερα. Τον πρώτο χρόνο στο Παρίσι σε συνεργασία με τον Μισέλ Καρέ άρχισε να γράφει λιμπρέτα για όπερες, ξαναγύρισε στα νομικά, προκειμένου να ευχαριστήσει τον πατέρα του αλλά το 1851 δημοσιεύτηκαν σε ένα λογοτεχνικό περιοδικό δύο μικρές ιστορίες του «Τα πρώτα καράβια του μεξικανικού ναυτικού» και «Ταξίδι με αερόστατο», αποκαλύπτοντας το πραγματικό ταλέντο του Ιούλιου Βέρν, να περιγράφει με απολαυστικό τρόπο εξωφρενικές περιπέτειες και ταξίδια, δίνοντας έξυπνα επιστημονικά και γεωγραφικά στοιχεία έναν αέρα αληθοφάνειας στα κείμενά του. Ο πατέρας του για να τον συνετίσει απέσυρε την οικονομική βοήθεια που παρείχε στον Ιούλιο προκειμένου αυτός να γίνει δικηγόρος, κι έτσι ο τελευταίος αναγκάστηκε να εργαστεί ως χρηματιστής. Ήταν η εποχή που γνώρισε τον Βίκτωρα Ουγκώ και τον Αλέξανδρο Δουμά. Το να γράφει ερασιτεχνικά θεατρικά έργα ήταν κάτι πολύ διασκεδαστικό από το να γράφει έργα για να ζήσει. Το πρώτο του μυθιστόρημα ταξιδιωτικό ήταν το Ξεχειμώνιασμα στους πάγους. Με την ενθάρρυνση της γυναίκας του συνέχισε να γράφει. Κι όμως ο Ιούλιος Βερν, που όλοι θαυμάζουμε σήμερα, δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να βρει εκδότη να εκδώσει τα έργα του. Το 1862 ο Βερν γνωρίζει τον εκδότη Ετζέλ, ο οποίος διάβασε το βιβλίο του για την εξερεύνηση της Αφρικής με αερόστατο, βιβλίο το οποίο είχαν απορρίψει άλλοι εκδότες ως υπερβολικά επιστημονικό. Ο Ετζέλ βοήθησε τον Βερν να το ξαναγράψει, κι έτσι το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε το  1863 υπό τον τίτλο «Πέντε εβδομάδες με αερόστατο». Το βιβλίο σημείωσε μεγάλη επιτυχία, κι έτσι ο Ετζέλ έγινε ο μοναδικός εκδότης του Ιούλιου Βερν.



Τα βιβλία του Ιούλιου Βερν απευθύνονταν σε νεανικό και αρσενικό μορφωμένο κοινό, κι ήταν επιτυχημένος στη Γαλλία, σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική. Η μεγαλύτερη επιτυχία του Ιούλιου Βερν ήταν «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες», το οποίο έχει γυριστεί και ταινία με εξίσου μεγάλη επιτυχία. Μετά το θάνατο του εκδότη του και την ανάληψη της επιχείρησης από τον γιό του Ετζέλ ο Βερν άρχισε να γράφει πιο σκοτεινά έργα. 
Το 1863 ο Βερν είχε γράψει ένα μυθιστόρημα με τίτλο «Το Παρίσι στον 20ο αιώνα» με κεντρικό ήρωα έναν νεαρό άνδρα, ο οποίος ζει σε έναν κόσμο με γυάλινους ουρανοξύστες, τρένα μεγάλης ταχύτητας, αυτοκίνητα που κινούνται με φυσικό αέριο, αριθμομηχανές κι ένα παγκόσμιο δίκτυο επικοινωνιών, όμως μη μπορώντας να βρει την ευτυχία έχει τραγικό τέλος. Ο Ετζέλ θεωρούσε το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ιδιαίτερα απαισιόδοξο και πρότεινε στο Βερν να περιμένει 20 χρόνια πριν το εκδώσει. Ο Βερν έκρυψε τόσο καλά το μυθιστόρημα αυτό που ανακαλύφθηκε το 1989 και δημοσιεύτηκε το 1994.
Η καινοτομία στη γραφή του Βερν ήταν ότι συνάρπασε τη φαντασία των ανθρώπων. Έκανε τους ανθρώπους να κοιτάξουν ψηλά στον ουρανό, να αναρωτηθούν αν μπορούν πράγματι να φτάσουν στη Σελήνη. Σήμερα παρόλο που ο άνθρωπος έχει πάει στο φεγγάρι, τα αυτοκίνητα είναι γρήγορα, και υπάρχουν και μοντέλα που κινούνται με εναλλακτικές μορφές ενέργειας, τα έργα του Ιούλιου Βερν συναρπάζουν όλους, μικρούς και μεγάλους.
Εμείς σήμερα θα ασχοληθούμε με το μυθιστόρημα του Βερν «20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα», στο οποίο περιγράφεται το ταξίδι του καθηγητή Άροναξ μέσα στο υποβρύχιο του πλοιάρχου Νέμο, το Ναυτίλο, προφητεύοντας την εφεύρεση του υποβρυχίου, και δίνοντας μαγικές περιγραφές του βυθού της θάλασσας.


Ο πλοίαρχος Νέμο, αγανακτισμένοι από την κοινωνική αδικία που επικρατεί στη Γη αποφασίζει να ζήσει στον δικό του κόσμο. Για τον λόγο αυτό κατασκευάζει ένα περίεργο πλοίο, το Ναυτίλο, το οποίο μπορούσε με πολύ άνεση να πλέει τόσο στην επιφάνεια όσο και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εμβολίζοντας διάφορα καράβια που αρμένιζαν στον ωκεανό. Στη θέα αυτού του περίεργου πλοίου όλοι οι ναυτικοί τρομοκρατούνται. Για τον λόγο αυτό οργανώνεται μια ειδική αποστολή, προκειμένου να κυνηγήσουν αυτό το θαλάσσιο κήτος. Μήνες τριγυρνούν στις θάλασσες χωρίς να το ανακαλύψουν, ώσπου πάνω που αποφάσιζαν την επιστροφή τους πέφτουν πάνω στο Ναυτίλο. Το τέρας, που δεν είναι άλλο από το Ναυτίλο, ρίχνει εναντίον τους καταιγισμούς νερού με αποτέλεσμα από το τράνταγμα να πέσει ο καθηγητής Αρονάξ στη θάλασσα. Οι άλλοι δύο, ο Σύμβουλος και ο Νεντ, πέφτουν κι αυτοί στη θάλασσα για να τον σώσουν. Παλεύουν με τα κύματα, ώσπου κατάκοποι βρίσκονται γαντζωμένοι πάνω στο κήτος, μέσα από το οποίο κάποιοι ένοπλοι τους συλλαμβάνουν και τους οδηγούν μπροστά στον πλοίαρχο Νέμο. Παραμένουν μέσα στο Ναυτίλο αιχμάλωτοι αλλά και ελεύθεροι αρκεί να μείνουν μέσα στο πλοίο. Ο Νέμο τους συμπεριφέρεται περισσότερο σαν επισκέπτες παρά σαν φυλακισμένους.
Ο Βερν όταν ήταν εν ζωή θεωρούσε ότι δεν τον είχαν πάρει σοβαρά στη γαλλική λογοτεχνία. Μάλιστα, πέθανε με τον καημό ότι ήταν λογοτέχνης δεύτερης διαλογής. Ο Βερν ήταν ο συγγραφέας που δημιούργησε μοναδικούς, θρυλικούς χαρακτήρες κι ήταν μοναδικοί γιατί ο ίδιος ήταν οπαδός του επιστημονισμού, του θετικισμού και της ουτοπίας του 19ου αιώνα, που τον 20ο αιώνα θα δώσει τη θέση της στη δυστοπία, με σημαντικό εκπρόσωπο τον Τζώρτζ Όργουελ. Τις εφευρέσεις αυτές ο Βερν φυσικά και δεν τις φαντάστηκε. Απλώς υπάρχει μια πιο λογική εξήγηση: οι επιστήμονες της εποχής πειραματίζονταν πάνω σε καινούργια πράγματα, τα οποία, όμως έδειχναν πραγματοποιήσιμα ενεργοποιώντας τη φαντασία των αναγνωστών. Για παράδειγμα το βιβλίο του Ταξίδι στο κέντρο της Γης βασίστηκε σε μια θεωρία κάποιου Σιμς, ο οποίος πρέσβευε ότι η Γη είναι τρύπια στους πόλους της. Μάλιστα και ο Έντγκαρ Άλαν Πόε είχε εμπνευστεί από αυτήν την θεωρία και είχε γράψει το μυθιστόρημά του «Περιπέτειες του Άρθουρ Γκόρντον Πιμ».
Ο Βερν λοιπόν ήταν σκεπτικιστής και προφήτης όχι τόσο στις μηχανές και στην τεχνολογική εξέλιξη, όσο στο γεγονός ότι τελικά η τεχνολογία και η πρόοδος μπορεί να δημιουργήσουν μεγάλα προβλήματα. Αυτό ήταν το πνεύμα του Βερν κι αυτό ήθελε να περάσει στα έργα του, παρόλο που ο ίδιος υπακούοντας στις παροτρύνσεις του εκδότης του Έτζελ είχε πάντα ένα καλό τέλος στα μυθιστορήματά του, κι αυτό γιατί ο εκδότης του πίστευε ότι η όποια αρνητική στάση απέναντι στην επιστήμη και την πρόοδο, θα έβλαπτε τις πωλήσεις των βιβλίων του, που στόχο είχαν το νεανικό αναγνωστικό κοινό.
Αυτό που έχω να επισημάνω είναι ότι ακόμα και σήμερα, που ο άνθρωπος έχει πάει στο φεγγάρι, και ακόμα παραπέρα, που ακόμα και το παγκόσμιο δίκτυο επικοινωνίας είναι μια πραγματικότητα, ο Βερν διαβάζεται απνευστί για έναν και μοναδικό λόγο: δημιουργεί το δικό του απομονωμένο αλλά αυτόνομο κόσμο, με όλα τα κομφόρ δίνοντας ταυτόχρονα νόημα στην έννοια της δικαιοσύνης, της ισότητας, της ισοτιμίας και της ισονομίας, αξίες, οι οποίες έχουν εξαφανιστεί από τον προηγμένο κόσμο που φαντάστηκε και περιέγραψε αλλά και ζούμε ο Βερν. Αυτό όμως φτάνει για να εξάψει τη φαντασία ακόμα και του σημερινού αναγνώστη, που τα έχει όλα με το πάτημα ενός κουμπιού. Ο Βερν λοιπόν εξακολουθεί να είναι επίκαιρος από την άποψη ότι ναι μεν ο ανθρώπινος πολιτισμός έφτασε στο απώγειο της εξέλιξής του, ξέχασε όμως αρχές και αξίες μιας άλλης εποχής, κυρίως μελλοντικής, αν θέλουμε να υπάρχουμε ακόμα ως άνθρωποι.


Συμβουλή: δώστε στα παιδιά σας να διαβάσουν τα κανονικά έργα του Βερν κι όχι τις διάφορες διασκευές που κυκλοφορούν, γιατί αυτές σκοτώνουν την κλασική λογοτεχνία. Καλύτερα να τα διαβάσουν και να τα ξαναδιαβάσουν και να το ευχαριστηθούν παρά να αγοράσετε μια διασκευή, που από το ένα κεφάλαιο στο άλλο έχετε χάσει και τον μπούσουλα και τη μπάλα. Άλλωστε η αξία του Βερν έγκειται στις καταπληκτικές περιγραφές του, οι οποίες λείπουν από τις περιγραφές, κατακρεουργώντας τα μεγαλύτερα έργα της λογοτεχνίας. Καλή ανάγνωση … με όποιο κι αν αρχίσετε μην σταματήσετε μέχρι να τα διαβάσετε όλα …


Τρίτη 29 Ιουλίου 2014

ΦΙΛΙΑ ΣΕ 4 ... ΡΟΔΕΣ

Επιμένουμε ελληνικά και για σήμερα με το βιβλίο της Αγγελικής Βαρελλά με τίτλο «Φιλία σε τέσσερις …ρόδες», για παιδιά άνω των 8 ετών, καθώς ανήκει στη Συλλογή χελιδόνια. Βέβαια, το βιβλίο άνετα μπορεί να διαβαστεί και από μικρότερα παιδιά, που έχουν κάποια άνεση στην ανάγνωση. Η υπόθεση όλη εκτυλίσσεται μέσα σε ένα σχολικό λεωφορείο, όπου περιγράφεται η φιλία δύο κοριτσιών διαφορετικού πολιτισμικού υπόβαθρου. Το βιβλίο είναι πρωτότυπο και η φιλία γεννιέται ανάμεσα σε μια Ελληνίδα και για Γιαπωνεζούλα, οι οποίες κάθονται δίπλα – δίπλα στο σχολικό. Η πιο μεγάλη είναι η Γιαπωνεζούλα, η οποία μένει με τον παππού της και ονομάζεται Αλέγκρα, που στα ελληνικά σημαίνει Ευθυμία και πάει σε πιο μεγάλη τάξη από την Ελληνίδα, η οποία πάει Τρίτη δημοτικού και ονομάζεται Άντζυ, από το Αγγελική. Τα δυο κορίτσια, από την πρώτη στιγμή που γνωρίζονται. Η μικρή θαυμάζει τις όμορφες κοτσίδες της Αλέγκρα και την παρομοιάζει με πριγκίπισσα, και η μεγάλη δίνει στη μικρή το όνομα Νεραντζάκι (από το Άντζυ). Το βιβλίο είναι γρήγορα, έχει κέφι, χιούμορ, ροή και ρυθμό. Δεν κουράζει τους αναγνώστες του, είτε αυτοί είναι μικροί είτε είναι μεγάλοι. Μέρα με τη μέρα τα δύο κορίτσια γνωρίζονται και μέσα στο σχολικό περνούν μαζί τις καλύτερες ώρες τους. Μαθαίνει η μεγάλη στη μικρή γιαπωνέζικα, συζητάνε, μιλάνε για διάφορα πράγματα, γιατί και η μικρή παρόλο που πάει μόνο Τρίτη δημοτικού, είναι αρκετά ώριμη για την ηλικία της. Γι’ αυτό και ταίριαξαν αμέσως κι οι δυο τους. Βέβαια το Νεραντζάκι είχε τις απορίες του σχετικά με την οικογένεια της Αλέγκρα και μένει με τις απορίες της μέχρι που φτάνει η ημέρα που η Αλέγκρα απλώς αποχαιρετάει την μικρή Άντζυ, λέγοντάς της μόνο ένα «γειά». Ούτε που πάει, ούτε πότε θα γυρίσει ή αν θα γυρίσει, αφήνοντας με αυτόν τον τρόπο να μεγαλώσει ακόμα περισσότερο το μυστήριο της φίλης της, το οποίο δεν λύθηκε ποτέ. Αξίζει να διαβάσετε το βιβλίο γιατί είναι πολύ τρυφερό και δείχνει πως τα παιδιά με πολύ απλά πράγματα μπορούν να αναπτύξουν μια μεγάλη φιλία.

Ίσως να πρόκειται ένα από τα πιο όμορφα και πρωτότυπα βιβλία …

Δευτέρα 28 Ιουλίου 2014

ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΜΕ ΜΙΑ ΠΡΙΓΚΙΠΕΣΣΑ ΚΑΙ ΤΙΝΚΕΡΜΠΕΛ - ΜΑΓΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Συνεχίζουμε τη βιβλιοκριτική μας με δυο μικρά φαντασματάκια, τον Αιμίλιο και τον Τιμόθεο, και τις Περιπέτειές τους με μια «Πριγκιπέσσα». Μπερδευτήκατε; Πολύ απλά ξαναγυρίσαμε στην ελληνική παιδική λογοτεχνία με οδηγό αυτή τη φορά την Ελένη Δικαίου και το ομώνυμο βιβλίο της.
Η υπόθεση αυτή που ξετρελαίνει τα παιδιά: φαντασματάκια, καλά φαντασματάκια, και πλοίο-περιπέτειες. Ο κύριος Μάριος πηγαίνει μια εκδρομή με το σκάφος του έχοντας μαζί του τη σύντροφό του Νικόλ και τη μικρή του κόρη Ραλλία. Όλα προμηνύονται ότι θα πάνε καλά, με μια μικρή επιφύλαξη: η μικρή Ραλλία δεν χωνεύει και δεν έχει σκοπό να χωνέψει καθόλου τη Νικόλ και δεν ντρέπεται να της το δείξει, δημιουργώντας συνεχώς καυγάδες μεταξύ του μπαμπά της και της Νικόλ. Όμως, την κατάσταση την παίρνουν στα χέρια τους τα δύο γλυκά φαντασματάκια μας ο Αιμίλιος και ο Τιμόθεος, οι οποίοι τελικά βάζουν τα πράγματα στη θέση τους με τον δικό τους μοναδικό τρόπο.
Ένα καλοκαιρινό βιβλίο για παιδιά άνω των 8 ετών, αγόρια και κορίτσια, το οποίο είναι γεμάτο θάλασσα, όπως άλλωστε και τα ελληνικά καλοκαίρια. Διαβάζεται άνετα και γρήγορα, με απλό λεξιλόγιο, ωραία πλοκή, έξυπνη, ενδιαφέρουσα. Θεωρώ ότι το βιβλίο μπορεί κάλλιστα να διαβαστεί και από παιδιά πιο μικρής ηλικίας, δηλ. 6 -7 ετών, καθώς μπορεί η υπόθεσή του να εκτείνεται σε 190 σελίδες, όμως τα γράμματα είναι αρκετά μεγάλα, και ένα παιδί με αρκετή αναγνωστική εμπειρία σίγουρα θα το απολαύσει. Σίγουρα μπορεί να διαβαστεί και από πιο μεγάλα παιδιά, με μεγαλύτερη άνεση και σε μικρότερο χρονικό διάστημα, μια με δυο μέρες το πρωί, όμως, παιδιά άνω των 8 ετών, ίσως, βρουν βαρετή λίγο την ιστορία, κι αυτό γιατί το συγκεκριμένο βιβλίο μοιάζει με παραμύθι για μεγαλύτερα παιδιά, κι όχι άδικα.
Γενικά είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο, με στρωτή πλοκή, αρκετό χιούμορ και μέσα από την υπόθεσή του θίγονται μερικά ζητήματα, τα οποία άπτονται της καθημερινότητας των παιδιών, όλων των ηλικιών.
Επίσης, για αυτές της ηλικίες, από την πρώτη δημοτικού και πάνω, και μόνο για κορίτσια, πολύ ωραίο είναι και το βιβλίο της Τίνκερμπελ – Μαγικές Εικόνες, το οποίο περιλαμβάνει ένα μαγικό μολύβι με το οποίο το παιδί ξύνει τις αστραφτερές επιφάνειες των σελίδων του βιβλίου. Ακόμα, περιέχει παιχνίδια και στένσιλ με τα οποία το παιδί μπορεί να περάσει δημιουργικά την ώρα του. Το βιβλίο περιλαμβάνει όλες τις νεράιδες – φίλες της Τίνκερμπελ, δίνοντας για κάθε μια κάποιες πληροφορίες. Οι σελίδες του είναι κατά τέτοιο τρόπο φτιαγμένες που κάνουν τα βιβλίο διαδραστικό, μιας και το παιδί μπορεί να ζωγραφίσει τις νεράιδες, να συμπληρώσει με λέξεις κάποια κενά. Το δεύτερο μισό του βιβλίου περιλαμβάνει σελίδες σαν λεύκωμα, όπου το παιδί μπορεί να ζωγραφίσει και να «ζωντανέψει» με το δικό του τρόπο τις νεράιδες, να συμπληρώσει τι του αρέσει και τι όχι, ποιοι είναι οι φίλοι του, να ντύσει τις νεράιδες, και γενικότερα να περάσει δημιουργικά τις ώρες του.
Αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι παρόλο που το γράφει το βιβλίο ότι είναι για παιδιά άνω των τριών ετών, μην το πάρετε αν το παιδάκι σας είναι 3-4 ή και 5, εκτός αν ξέρει και γράφει και κρατάει άνετα το ψαλίδι. Κι αυτό, γιατί αυτό το βιβλίο θα το ευχαριστηθούν παιδιά άνω των 5 ετών, και κυρίως, κοριτσάκια που έχουν τελειώσει την πρώτη ή τη δευτέρα δημοτικού, τα οποία μπορούν να αξιοποιήσουν όλες τις δραστηριότητες του συγκεκριμένου βιβλίου. Ένα τρίχρονο ή ένα τετράχρονο παιδάκι θα περιοριστεί στο να ξύσει τις σελίδες εμφανίζοντας από κάτω τις νεράιδες, αλλά μέχρι εκεί. Οι υπόλοιπες δραστηριότητες και ειδικά τα στένσιλ είναι για πιο μεγάλα παιδιά. Φυσικά υπάρχει πάντα και η λύση του ενήλικα, ο οποίος θα βοηθήσει τα πιο μικρά παιδιά, αλλά πιστέψτε με δεν θα το ευχαριστηθούν τόσο πολύ, όσο να το επεξεργαστούν μόνα τους και να κάνουν όλες τις δραστηριότητες μόνα τους. Το γιατί μην το ρωτάτε. Πολύ απλά έτσι είναι τα παιδιά!
Κατά τα άλλα, το βιβλίο είναι πολύ ωραίο και πολύ δημιουργικό, αλλά όπως όλα τα ωραία πράγματα διαρκεί λίγο, μπορώ να πω πάρα πολύ λίγο, κι αυτό γιατί το βιβλίο συνεπαίρνει τα παιδιά, με αποτέλεσμα μέσα σε ένα απόγευμα να το έχουν εξερευνήσει όλο με την πρώτη. Το αποτέλεσμα, όπως ήδη είπα, τα ωραία πράγματα τελειώνουν υπερβολικά γρήγορα. Ίσως θα μπορούσαν να βάλουν περισσότερες σελίδες, ή να βγάλουν κι άλλα παρόμοια, γιατί ένα είναι λίγο, πολύ λίγο. Μάλιστα, αυτό το παρατηρώ με τα περισσότερα παιδικά βιβλία, ειδικά τα βιβλία των δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και μέχρι τη Δευτέρα και Τρίτη δημοτικού: τελειώνουν πάρα πολύ γρήγορα. Ίσως να το έχετε παρατηρήσει κι εσείς με τα δικά σας παιδιά. Ακόμα και τα βιβλία για την προσχολική ηλικία,  που παίρνω για το δικό μου παιδί, το πολύ μέσα σε μια εβδομάδα το έχουμε τελειώσει και μετά ψάχνω να βρω κάτι το οποίο θα διαρκέσει λίγο παραπάνω από μια εβδομάδα, θα έχει περισσότερο ενδιαφέρον, ή θα είναι λίγο πιο δύσκολο, αλλά, τελικά, ό,τι και να παίρνω πάνω από εβδομάδα δεν «φτουράει», που έλεγε και η γιαγιά μου κάποτε. Τέλος πάντων, το σημαντικό είναι να το χαίρεται το ίδιο το παιδί και ίσως κι αυτός να είναι κι ο σκοπός αυτών των βιβλίων, να είναι αρκετά ενδιαφέρονται ώστε το παιδί να ασχολείται με αυτό, και το βιβλίο να τελειώνει πριν τελειώσει το ενδιαφέρον του παιδιού. Έχει μια λογική αυτή η σκέψη!
Εύχομαι καλές βουτιές, γιατί πλησιάζει προς το τέλος του και ο δεύτερος μήνας του καλοκαιριού … πως περνάει έτσι ο καιρός …  


Κυριακή 27 Ιουλίου 2014

ΞΕΝΗ ΕΦΗΒΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΜΕΛΑ ΟΥΕΛΣ, ΟΙ ΚΑΡΔΙΟΚΛΕΦΤΡΕΣ - ΦΙΛΕΣ ΚΑΡΔΙΑΣ, ΒΙΒΛΙΟ 3

Η σημερινή μας πρόταση αφορά λίγο μεγαλύτερα κορίτσια, αυτά δηλ. που πάνε Γυμνάσιο και Λύκειο, παρόλο που μπορεί να διαβαστεί και από κορίτσια που τελειώνουν το Δημοτικό, μιας και τα κορίτσια, όπως όλοι γνωρίζουμε, ωριμάζουν νωρίτερα από τα αγόρια. Για αυτές τις ηλικίες κυκλοφορεί το τρίτο βιβλίο της σειράς «Οι καρδιοκλέφτρες» - «Φίλες Καρδιάς». Το πρώτο βιβλίο της σειράς με υπότιτλο «Ραγισμένες Καρδιές» και το δεύτερο με υπότιτλο «Ερωτευμένες Καρδιές» δεν τα έχω διαβάσει, αφού ξεκίνησα από το τρίτο. Όμως, διαβάζοντας το τρίτο καταλαβαίνω πως και τα δύο πρώτα πάνω – κάτω θα είναι τα ίδια. Συγγραφέας της συγκεκριμένης σειράς είναι η Πάμελα Ουέλς, η οποία σπούδασε δημοσιογραφία, μεταπτυχιακά στην ψυχολογία και την εκπαίδευση και σήμερα ολοκληρώνει τις μεταπτυχιακές σπουδές της στη δημιουργική γραφή. Το πρώτο βιβλίο της σειράς θα μεταφερθεί και στον κινηματογράφο, μιας και η υπόθεση είναι «τραβηχτική» για τους απανταχού εφήβους. Και τα τρία βιβλία παρόλο που έχουν ως πρωταγωνίστριες μαθήτριες της τρίτης Λυκείου αμερικανικού σχολείου, άνετα μπορεί να διαβαστεί από τα δικά μας τα γυμνασιόπαιδα, κυρίως κορίτσια, γιατί σε αυτή την ηλικία τα κορίτσια έχουν τέτοιες αναζητήσεις. Τα αγόρια της ηλικίας αυτής σκέφτονται το ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ και καμιά μαζορέτα (για Αμερική μεριά …) περισσότερο για εφέ και λιγότερο για σχέση ή δεσμό.
Η υπόθεση του τρίτου βιβλίου παραείναι απλή και χαλαρή. Έρωτες στα θρανία, και συγκεκριμένα στα θρανία του Λυκείου, του αμερικανικού λυκείου, για να μην ξεχνιόμαστε. Τέσσερις φίλες μαλώνουν για ένα αγόρι, για το οποίο στο τέλος του βιβλίου ούτε που ασχολούνται μαζί του. Επίπεδη πλοκή, ό,τι πρέπει να καλοκαίρι, απλοί διάλογοι, καθημερινοί, δεν θα τους έλεγα ζωντανούς, αλλά αντιθέτως πολύ καθημερινοί, πολύ εφηβικοί, πολύ ανώριμοι για την ηλικία των πρωταγωνιστριών. Η συνταγή γνωστή, έρωτες, αγόρια, κολλητές και να το έτοιμο το βιβλίο. Με αυτή την νοοτροπία και συμφωνώ αλλά και διαφωνώ, κυρίως! Αρχικά, γιατί συμφωνώ; Διότι πολύ απλά όσα παιδιά διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία καλό είναι που και που να διαβάζουν και από αυτά τα χαλαρά βιβλία, που το μάτι πετάγεται από την πρώτη σειρά στην 21η και δεν έχεις χάσει καθόλου την υπόθεση. Τριακόσιες σαράντα δύο σελίδες διαβάζονται μεν απνευστί σε τρεις ώρες, όχι γιατί σε συνεπαίρνει το ίδιο το βιβλίο, η πλοκή, οι χαρακτήρες, οι οποίοι είναι πάρα πολλοί, αλλά γιατί το εκπαιδευμένο μάτι ενός ανθρώπου που συνηθίζει να διαβάσει ένα βιβλίο την εβδομάδα και άρα διαβάζει γρήγορα το μάτι του πετάει πάνω από τις λέξεις και τις σειρές (είναι το λεγόμενο διαγώνιο διάβασμα) με αποτέλεσμα το βιβλίο ναι, ως εκ θαύματος να τελειώνει γρήγορα. Τώρα, γιατί διαφωνώ; Διαφωνώ διότι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι εκδίδουν ξενόφερτα ευπώλητα βιβλία ενώ θα μπορούσαν να εκδίδουν παρόμοια βιβλία, βασισμένα στην ελληνική πραγματικότητα, και μάλιστα πολύ ανώτερου επιπέδου από τα ξένα, γραμμένα από Έλληνες συγγραφείς. Διότι δεν μπορώ να αντιληφθώ τι παραπάνω έχουν τα ξένα γυμνασιόπαιδα από τα δικά μας, τα οποία να μην μπορούν να γίνουν βιβλία. Δηλαδή στα δικά μας σχολεία δεν υπάρχουν έρωτες στα θρανία, δεν υπάρχουν ίντριγκες, δεν υπάρχουν κολλητές και κολλητοί. Μόνο στο εξωτερικό γίνονται αυτά; Δηλαδή με άλλα λόγια η ελληνική σχολική ζωή δεν έχει να επιδείξει τίποτα αντάξιο του να γίνει το αντάξιο ενός ευπώλητου βιβλίου;;; Γιατί μιλάμε για τη συνομοταξία των  ευπώλητων βιβλίων και όχι για Καζαντζάκη, Σεφέρη, Ελύτη, Καραγάτση!!! Φυσικά και δεν μιλάω για να γίνει κάποια αντιγραφή του εξωτερικού concept, εννοείται αυτό, άλλωστε δεν υπάρχει λόγος  για οποιαδήποτε αντιγραφή, διότι πολύ απλά οι Έλληνες συγγραφείς διαθέτουν φαντασία ανώτερου επιπέδου και πολύ περισσότερο ταλέντο και επιπλέον τα ελληνικά σχολεία είναι πολυπολιτισμικά τόσο η υπόθεση όσο και το κείμενο που, δεν μπορεί όλο και κάτι καλό θα γεννηθεί, το οποίο θα είναι σκάλες ανώτερο από οποιοδήποτε ξενόφερτο βιβλίο. Και μην ξεχνιόμαστε πάντα μιλάω για κάτι ευπώλητο, κάτι απλό, κάτι καλοκαιρινό, κάτι ανάλογο μιας κι η φιλοσοφία και η κουλτούρα είναι χειμερινά σπορ. Διότι δεν αντιλέγω χρειάζονται και τα ευπώλητα βιβλία, τα οποία διαβάζονται χαλαρά και ευχάριστα. Ιδιαίτερα, τώρα το καλοκαίρι όλοι μας θέλουμε κάτι ανάλαφρο για την παραλία, το μεσημεράκι μετά το φαγητό, ή το βραδάκι, όπου η τηλεόραση δεν έχει τίποτα, απολύτως τίποτα. Η σκέψη μου, λοιπόν, είναι πάρα πολύ απλή: γιατί να μεταφράζονται στα ελληνικά τα ξένα παιδικά, εφηβικά και νεανικά βιβλία, τα οποία κάνουν λόγο για έρωτες, βαμπίρ, λυκανθρώπους και ό,τι άλλο υπάρχει στη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φαντασίας και να μην γίνεται ακριβώς το αντίθετο; Τι παραπάνω έχουν οι ξένοι συγγραφείς που δεν το έχουν οι δικοί μας; Και στο κάτω – κάτω της γραφής – για να είμαστε κι επίκαιροι - η ακριβώς αντίθετη πορεία, να μεταφράζονται ελληνικά παιδικά, εφηβικά και νεανικά βιβλία στα ξένα νομίζω ότι θα είναι πολύ πιο κερδοφόρα για τους ελληνικούς εκδοτικούς οίκους. Μήπως οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι πρέπει να σκεφτούν κάπως διαφορετικά και από το να προτιμούν ξένους συγγραφείς να δείχνουν προτίμηση στους Έλληνες συγγραφείς, έτσι για αλλαγή; Νομίζω, ότι αξίζουν μια ευκαιρία κι αυτοί …

Καλή ανάγνωση και καλά μπανάκια …. τη θάλασσα …

Παρασκευή 25 Ιουλίου 2014

ΠΑΙΔΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ...

Σήμερα θα ασχοληθούμε με αστυνομική παιδική λογοτεχνία και πιο συγκεκριμένα με τον μικρότερο ντετέκτιβ του κόσμου, τον Ντετέκτιβ Κλουζ, μόλις 9 ετών, και τρομερά δαιμόνιο με τα α μυστήρια και παθιασμένο με το γάλα και τις τσίχλες. Όχι οποιεσδήποτε τσίχλες αλλά μόνο τις τσίχλες Κάρπεντερ, παλιές κλασικές τσίχλες, που μόνο ένα περίπτερο σε ολόκληρο τον κόσμο τις πουλάει, το περίπτερο της Όλγας, ώσπου μια μέρα… απολαύστε την πρώτη περιπέτεια του Κλουζ με τίτλο «Η συνωμοσία της τσίχλας», ένα πολύ ωραίο βιβλίο, ιδιαίτερα για τους μικρούς μας φίλους.
Το ίδιο συναρπαστική είναι και η δεύτερη περιπέτεια του Ντετέτκιβ Κλουζ «Βρόμικα κόλπα στο γήπεδο», όπου ο Κλουζ παρόλο που δεν του αρέσει το ποδόσφαιρο αναγκάζεται να κάνει τον τερματοφύλακα, επειδή του το ζητάει η Γιάννα, που δεν είναι άλλη από την καλύτερη μπαλαδόρισσα όλου του σχολείου. Πώς να αρνηθεί ο Κλουζ σε ένα τόσο δυναμικό κορίτσι;
Πρόκειται για μια σειρά βιβλίων, γύρω στις 90 σελίδες, το κάθε ένα, για παιδιά άνω των 8 ετών, τα οποία διαβάζονται πάρα πολύ ευχάριστα από αγόρια αλλά κι από κορίτσια και τα οποία προσφέρουν σασπένς και χιούμορ, ανάλογο της ηλικίας των πρωταγωνιστών και των μικρών αναγνωστών τους. Είναι μια πολύ καλή πρόταση για δώρο, αν θέλετε κάτι καλό και εύκολο. Ο συγγραφέας του Ντετέκτιβ Κλουζ είναι ο Γίρκγεν Μπανσέρους και η συγκεκριμένη σειρά έχει βραβευτεί με το  σημαντικότερο γερμανικό βραβείο για συγγραφείς παιδικών και αστυνομικών βιβλίων.
Σαν ανάγνωσμα είναι κάτι πρωτόγνωρο αλλά εμείς οι παλιότεροι δεν πρέπει να ξεχνάμε ανάλογες σειρές του παρελθόντος όπως ήταν Τα 5 Λαγωνικά, με τα οποία περνούσαμε αξέχαστα μεσημέρια διαβάζοντάς τα. Σε αυτό το είδος της λογοτεχνίας, βέβαια, θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και τα βιβλία του Ιούλιου Βερν, με τις απίθανες περιπέτειες και τα φανταστικά μέσα που επινοούσε ο αξεπέραστος Ιούλιος Βερν. Από την πείρα μου, τα αναγνώσματα αυτά, δηλ. τα αστυνομικά, τα περιπετειώδη, της καλής επιστημονικής φαντασίας, ήταν ασυγκρίτως καλύτερα από τα σημερινά τύπου βαμπίρ, λυκανθρώπους και άλλα τέτοια πλάσματα, τα οποία τίποτα δεν έχουν να προσφέρουν στο ελληνικό νεανικό κοινό. Ίσως αυτό είναι ένα κενό το οποίο οφείλει να καλύψει η ελληνική παιδική και νεανική λογοτεχνία. Παρ’ όλ’ αυτά, η σειρά του Ντετεκτιβ Κλουζ χωρίς να συγκρίνεται με τον Ιούλιο Βερν είναι πολύ πιο καλή από οποιαδήποτε ημερολόγιο του τάδε ή της δείνα βαμπίρ ή κάποιου λυκανθρώπου.

Και μια συμβουλή: επειδή η εποχή των σημερινών μαμάδων και μπαμπάδων όταν ήταν αυτοί παιδιά είχε να επιδείξει πολύ πιο ποιοτική παιδική λογοτεχνία, καλό είναι παλιές κλασικές εκδόσεις του Ιούλιου Βερν, και άλλων αναγνωσμάτων να μην πετάγονται στα σκουπίδια, γιατί σήμερα προκειμένου τα παιδιά να αγαπήσουν το διάβασμα βγάζουν σωρηδόν κάθε είδους διασκευές, οι οποίες αντί να παρακινήσουν τα παιδιά και να τα ωθήσουν στο εξωσχολικό διάβασμα το διώχνουν μακριά, για έναν και μοναδικό λόγο: όταν διαβάζεις 20 χιλιάδες λεύγες κάτω από τη θάλασσα θες να διαβάσεις και για τις είκοσι χιλιάδες λεύγες και όχι οι 20 να γίνουν 15 ή 10 ή 5, γιατί τότε πιστέψτε με δεν αξίζει. Και το σημαντικότερο, μην απογοητεύεστε, κι αυτό το λέω γιατί εμείς οι σημερινοί γονείς μπορεί να διαβάζαμε Ιούλιο Βερν και Πηνελόπη Δέλτα από τα 9 και τα 10 μας χρόνια, ενώ τα παιδιά μας τώρα τρελαίνονται για βαμπιρικά χαζοημερολόγια και ηλίθιους λυκανθρώπους, όμως μεγαλώνοντας κάποια στιγμή θα εκτιμήσουν την κλασική λογοτεχνία και τότε θα πέσουν με τα μούτρα στην ποιοτική νεανική λογοτεχνία. Υπομονή λοιπόν …. Και καλή ανάγνωση 

Πέμπτη 24 Ιουλίου 2014

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ - ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Λέλα Πεταλά - Παπαδοπούλου, "Αξέχαστα χρόνια"

Καλησπέρα και πάλι, μετά από τόσο καιρό που έχουμε να τα πούμε, ε, καλοκαιράκι είναι αυτό, σε μια εβδομάδα πάει κι ο Ιούλιος και τι μένει, ένας Αύγουστος μάς μένει και μετά Σεπτέμβρη και ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ...
Εμείς όμως εδώ στους Παραμυθούληδες επειδή μάς αρέσει πολύ το διάβασμα, κυρίως το εξωσχολικό, η αλήθεια να λέγεται, καλό είναι και το σχολικό, αλλά το εξωσχολικό έχει άλλη χάρη πως να το κάνουμε, και παρόλο που είμαστε ακόμα στην ζεστή Αθήνα, διαβάσαμε αρκετά και πολύ καλά παιδικά βιβλία, με τα οποία θα ασχοληθούμε από αυτό εδώ το ιστολόγιο. 
Πρώτος σταθμός μας το βιβλίο της Λέλας Πεταλά - Παπαδοπούλου, "Αξέχαστα Χρόνια", με το οποίο περάσαμε ένα πολύ όμορφο απόγευμα, μιας και διαβάζεται πάρα πολύ εύκολα και άνετα. Το βιβλίο ανήκει στη ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ, του εκδοτικού οίκου ΠΑΤΑΚΗ, και η συγγραφέας αφηγείται τις σκανταλιές της ως μικρό παιδί. Σύμφωνα με το οπισθόφυλλο του βιβλίου, οι ιστορίες είναι πραγματικές και εκτυλίσσονται σε μια εποχή πριν τον πόλεμο του 1940, σύμφωνα με την τελευταία σελίδα του βιβλίου. Απηχούν, φυσικά, με διαφορετική εποχή κατά την οποία τα παιδιά έπαιζαν στις αλάνες, υπήρχαν ακόμα οι γειτονιές, τα πάρκα, τα παιδιά έπαιζαν αμπάριζα, κλέφτες κι αστυνόμοι, κρυφτό, κουτσό, και όλα τα γνωστά στους μεγαλύτερους μόνο, δυστυχώς, κι όχι και στα παιδιά της νέας γενιάς, τα δικά μας παιδιά, τα οποία θεωρούν παιχνίδι, τα παιχνίδια του ηλεκτρονικού υπολογιστή και τις διάφορες παιχνιδομηχανές. Σε πρώτο πλάνο οι αταξίες, οι τιμωρίες, οι περιπέτειες των παιδιών μιας άλλης εποχής, πολύ καλύτερης... από τη δική μας από όλες τις πλευρές. 
Το βιβλίο είναι μικρό σε έκταση, ακριβώς 152 σελίδες, οι οποίες διαβάζονται μονορούφι, ειδικά αν το διαβάσει το παιδί μόνο του, μιας και απευθύνεται σε παιδιά από 10 ετών και πάνω. Αν όμως θέλετε υπάρχει και μια καλύτερη και πιο οικογενειακή ιδέα, η οποία προτείνεται: ένας ενήλικας - η μαμά ή ο μπαμπάς - μπορεί να διαβάζει τμηματικά το βιβλίο, όπου με αυτόν τον τρόπο θα το απολαύσουν μικροί - μεγάλοι. Καλή ώρα για ανάγνωση είναι το βράδυ, αφού τα παιδιά είναι ήδη στο κρεβάτι τους. Υπάρχει όμως και μια εναλλακτική, περισσότερο καλοκαιρινή: μπορείτε να διαβάσετε το βιβλίο στα παιδάκια σας το βράδυ, μετά το βραδινό, όπου πλέον δεν μπορούν να παίξουν άλλο μιας και το σκοτάδι έχει απλωθεί παντού. Γύρω από ένα τραπέζι στον κήπο του εξοχικού σας, ή στη βεράντα του σπιτιού σας με απαλό φωτισμό και αρκετά αντικουνουπικά, είναι σίγουρο ότι θα σας παρασύρει όλους σε μια άλλη εποχή, ακριβώς όπως συνέβη και με μας. Θα παρατηρήσετε έκπληκτοι ότι ενώ το πρώτο βράδυ όλοι μα όλοι, κάθε ηλικίας θα έχουν αντίρρηση, το δεύτερο βράδυ θα έχουν στηθεί και από τα διπλανά μπαλκόνια ή τους διπλανούς κήπους και θα ακούνε την ανάγνωσή σας. Σε εμάς αυτό συνέβη κι ήταν απλά καταπληκτικό. Μάλιστα, όταν τελειώσαμε το συγκεκριμένο βιβλίο και τα δυο μου παιδιά με ρώτησαν ποιό άλλο βιβλίο θα διαβάσουμε. Το ίδιο και το ηλικιωμένο ζευγάρι από το μπαλκονάκι του εξοχικού ακριβώς δίπλα μας. 

Σας εύχομαι καλή ανάγνωση... και πιστέψτε με κάθε αρχή και δύσκολη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραδώσουμε τα ... όπλα μας, τουλάχιστον εμείς οι μαμάδες!!!

Κυριακή 6 Ιουλίου 2014

ΜΕΣΟΚΑΛΟΚΑΙΡΟ ...


Να’ μαστε και πάλι εδώ, γράφοντας σαν άνθρωποι, επιτέλους, από υπολογιστή πια, γιατί καλά και τα tablet, αλλά δεν είναι και για πολλά – πολλά. Όσοι είστε ήδη σε κάποιο παραθαλάσσιο χωριό μπράβο σας, γιατί ήδη διανύσαμε την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου. Πώς περνάει έτσι ο καιρός, πότε ήταν Χριστούγεννα, πότε Πρωτοχρονιά, μετά οι Απόκριες, η Καθαρά Δευτέρα, το Πάσχα, η πορεία προς την Πεντηκοστή, έκλεισαν και τα σχολεία, όπου όλοι χαρήκαμε τα παιδάκια μας στις σχολικές γιορτές τους, τα καμαρώσαμε, τα βγάλαμε φωτογραφίες και βίντεο και να που τώρα κάποιοι έχουν ήδη επιστρέψει από τις καλοκαιρινές διακοπές τους, άλλοι ετοιμάζονται να φύγουν και κάποιοι άλλοι προγραμματίζονται για τις ημέρες του Αυγούστου. Για τους μπαμπάδες, φυσικά, είτε στην πόλη είτε στο χωριό, το Μουντιάλ τους κράτησε πάρα πολύ καλή παρέα, ήταν ένα γεμάτο καλοκαιράκι, και σε κανά μήνα ξεκινάει και το πρωτάθλημα, για να μην μένουν παραπονεμένοι, και άντε και καλό μας χειμώνα; Τι να πω, γι’ αυτό, λοιπόν, λέω πως περνάει ο καιρός και δεν το παίρνουμε χαμπάρι. Πως μεγαλώνουν τα βλαστάρια μας, κι από εκεί που ήταν μωρουλίνια και κολλημένα πάνω μας, τώρα τρέχουμε εμείς από πίσω τους για να μην πέσουν, να μην κτυπήσουν, να προλάβουμε τα χειρότερα, να μπορέσουμε να τα κουμαντάρουμε και στο τέλος να πέσουμε ξερές στο κρεβάτι κι εκεί που θα πέσουμε στο ίδιο σημείο θα μας ξυπνήσουν τα πιτσιρίκια μας το πρωί. Κι άντε πάλι από την αρχή… τι κάνουμε λοιπόν τώρα που τα σχολεία τελείωσαν, οι ρυθμοί, κυρίως οι δικοί μας έχουν πέσει, γιατί οι δικοί τους δεν πέφτουν ποτέ;;;

Η αλήθεια είναι ότι στις μέρες μας υπάρχουν πολλές δραστηριότητες για τα παιδιά. Δραστηριότητες,  οι οποίες διακρίνονται για την ποιότητά τους και την οργάνωσή τους. Μάλιστα, αυτές οι δραστηριότητες είναι πολύ καλές και για εμάς τους γονείς, μιας και στις δικές μας μέρες τέτοιες δυνατότητες δεν υπήρχαν. Έτσι αυτές οι δραστηριότητες είναι κάτι καινούργιο και πρωτόγνωρο τόσο για τα μικρά μας διαβολάκια όσο και για εμάς τους γονείς. Μια πρωινή βόλτα, κυρίως καθημερινή, όπου ακόμα οι υπηρεσίες είναι ανοικτές, σε κάποιο μουσείο, παρέα με τα παιδάκια μας, είναι πολύ εποικοδομητική και άκρως εκπαιδευτική, ακόμα κι αν δεν συνοδεύεται από κάποια εκπαιδευτικά προγράμματα. Ο περίπατος στο μουσείο της Ακρόπολης, ή στο Αρχαιολογικό μουσείο, ή στο Βυζαντινό Μουσείο, έτσι στα ξαφνικά, χωρίς τη συμμετοχή σε κάποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, είναι ό,τι καλύτερο από μια βόλτα στα μαγαζιά, ή σε κάποιον παιδότοπο. Γιατί καλοί κι οι παιδότοποι αλλά ας είναι λύση χειμερινής ανάγκης. Επίσης, μια βόλτα σε φίλους ή γνωστούς, ή ανάλογα με τις δυνατότητες της κάθε μαμάς, μπορείτε να αφήνετε το παιδάκι σας σε κάποια γνωστή μαμά, κατά προτίμηση, βέβαια, οι μαμάδες που θα αναλάβουν το baby-sitting να μην είναι μία, γιατί μετά θα σας παίξει τη Μήδεια, αλλά 2 και 3, έτσι ώστε και τα παιδιά να ελέγχονται καλύτερα, αλλά και οι μαμάδες να μπορούν να μιλήσουν μεταξύ τους. Οι υπόλοιπες μαμάδες, που δεν θα εκτελούν χρέη baby-sitters μπορούν να προγραμματίσουν να κάνουν κάποιες δουλειές του σπιτιού – που δεν το συνιστώ, γιατί μετά το σπίτι θα είναι στο ίδιο μπάχαλο – ή να κάνουν εξωτερικές δουλειές, να πάνε να πιούν έναν καφέ σε μια καφετέρια και να μιλήσουν με κάποιον άλλο ενήλικα – κάτι που εμένα προσωπικά μου λείπει πάρα πολύ, ή μπορεί να κανονίσουν με άλλες μαμάδες που κι αυτές δεν είναι η μέρα τους να κάνουν τις  baby-sitters να κάνουν ένα σπα στο σπίτι, ή μια περιποίηση προσώπου, ή κάτι κοριτσίστικο τέλος πάντων, που το έχουμε πάρα πολύ ανάγκη, ή να πάτε κομμωτήριο και για μανικιούρ και πεντικιούρ. Δόξα τω Θεώ ιδέες υπάρχουν, αρκεί να υπάρχει καλή διάθεση και προγραμματισμός, έτσι ώστε και οι μαμάδες που θα κάνουν τις baby-sitters να μην πελαγώσουν, αλλά και οι άλλες μαμάδες να μην ξεχυθούν στους δρόμους σαν τις τρελές προκειμένου να τα προλάβουν όλα. Πάνω από όλα η όλη κατάσταση θέλει οργάνωση, προγραμματισμό και τουλάχιστον μέχρι πέντε μαμάδες, ώστε οι δύο να κάνουν τις baby-sitters και οι άλλες τρεις να έχουν το δικό τους ξεχωριστό πρόγραμμα ή να κάνουν κάτι όλες μαζί. Και φυσικά μην ξεχνάτε τους μπαμπάδες. Το σύστημα αυτό ισχύει και για τους μπαμπάδες. Καλά μπανάκια στις απέραντες ελληνικές θάλασσες ………..