ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΓΗΣ

Ένα άλλο πολύ γνωστό έργο του Ιούλιου Βέρν είναι το Ταξίδι στο κέντρο της Γης: όταν έπεσε στα χέρια του επίμονου και πάντα ανήσυχου καθηγητή Ορυκτολογίας Ότο Λίντενμπροκ το ξεχασμένο έγγραφο ενός διάσημου αλχημιστή, για το πώς μπορεί κάποιος να φτάσει στο κέντρο της Γης. Έτσι ο καθηγητής βρέθηκε στην Ισλανδία και από τον κρατήρα ενός ανενεργού ηφαιστείου ξεκίνησε το συναρπαστικό ταξίδι του συνοδευόμενος από τον αγαπημένο του ανιψιό Άξελ κι έναν Ισλανδό οδηγό τον Χάνς. Προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσουν το παλιό έγγραφο και να φτάσουν στο κέντρο της Γης, θα βρεθούν μπροστά σε περίεργες στοές και παράξενες λάβες, αλλά και απέναντι από πρωτόγνωρες καταιγίδες και εκρήξεις. Θα συναντήσουν μοναδικές αποχρώσεις και προϊστορικούς ανθρώπους. Θα γνωρίσουν αλλόκοτα ζώα, με χαρακτηριστικά που δεν μπορεί να υποψιαστεί καν ο ανθρώπινος νους, όπως οι φάλαινες με τα τεράστια πτερύγια και τα γουρούνια της θάλασσας. Για να καταλήξουν, τελικά, στην επιφάνεια της Γης, και πάλι μέσα από τον κρατήρα ενός ηφαιστείου, αυτή τη φορά της Αίτνας.

Αλήθεια έχετε σκεφτεί πως μπορεί να είναι ένα ταξίδι στο κέντρο της Γης; Ίσως να μην είναι τόσο μακρινό κάτι τέτοιο μιας και ο άνθρωπος κατάφερε και πήγε στο φεγγάρι. Αλήθεια για το φεγγάρι έχουμε κάποιες πληροφορίες, για το εσωτερικό του δικού μας πλανήτη τι πληροφορίες έχουμε; Νομίζω ότι ξεχάσατε το μάθημα της Γεωλογίας στο σχολείο, όπου δυστυχώς μας προσγείωσαν απότομα, μιας και το εσωτερικό της Γης – η γεώσφαιρα – είναι σαν ένα αβγό, με ακτίνα 6.371  χλμ κατά μέσο όρο, χωρίς να υπάρχει περιθώριο για ζωή. Ο μανδύας και ο πυρήνας της Γης είναι ένα ασφυκτικό συνονθύλευμα μάγματος και διάπυρων πετρωμάτων, με θερμοκρασίες οι οποίες φτάνουν σε δυσθεώρητα ύψη (3.677 βαθμούς Κελσίου σχεδόν). Ο υπόγειος ωκεανός του Βερν υπάρχει με τη διαφορά ότι είναι ένας πυρακτωμένος ωκεανός λιωμένου σιδήρου, άρα δεν υπάρχει περίπτωση να τον περάσεις με κανέναν τρόπο.

Παρόλα αυτά ενώ ο άνθρωπος κατάφερε και πήγε στο φεγγάρι, το κέντρο της Γης παραμένει ανεξερεύνητο, μιας και δεν έχει σταλεί κανένας ανιχνευτής προκειμένου να υπάρχουν δείγματα από το εσωτερικό του πλανήτη. Ένα άλλο πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι οι επιστήμονες διαφωνούν αναφορικά με τη δομή της γεώσφαιρας. Μια διαφωνία η οποία ξεκινάει από το 1912, όταν ο Γερμανός μετεωρολόγος Άλφρεντ Βέγκενερ παρατήρησε ότι η Ν. Αμερική ταίριαζε πάρα πολύ καλά με την ΚΔ Αφρική, και έτσι διατύπωσε τη θεωρία της προέλευσης των ηπείρων από μι ενιαία ήπειρο, την Παγγαία. Όμως εμείς σήμερα ακόμα μαθαίνουμε για τη σύσταση της γεώσφαιρας αναλύοντας τα κύματα που γεννούν οι σεισμοί, οι οποίοι καθώς διαπερνούν τα διάφορα στρώματα των πετρωμάτων υφίστανται παραμορφώσεις υποδηλώνοντας έτσι την ταυτότητα των υλικών που διαπέρασαν. Έτσι, με αυτή την μέθοδο υπάρχουν πλέον αποδείξεις ότι ο πυρήνας της Γης είναι μια μπάλα συμπαγούς σιδερονικέλιου, ακτίνας 1.200 χλμ, η οποία περιβάλλεται από ένα θερμότερο στρώμα ρευστού σιδήρου (ο εξωτερικός πυρήνας ο οποίος γεννά το μαγνητικό πεδίο το πλανήτη μας), όπου από πάνω του υπάρχει μια ζώνη στερεών πετρωμάτων (ο εσωτερικός μανδύας) και από πάνω μια ζώνη εν μέρει ρευστών πετρωμάτων (δηλ. ο εξωτερικός μανδύας).

Το 2008 δύο Αμερικανοί καθηγητές σεισμολογίας δημοσίευσαν ένα μοντέλο σύμφωνα με το οποίο ο μανδύας φέρει πολλές ανωμαλίες, άρα και η σύστασή του δεν είναι ομογενή. Οι δυο επιστήμονες θεωρούν ότι η πηγή αυτής της ανωμαλίας εντοπίζεται στην ύπαρξη θερμοχημικών στηλών «μπαταρίας», όπου η μια βρίσκεται κάτω από τον πυθμένα του Ατλαντικού Ωκεανού κι η άλλη κάτω από τον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού. Οι στήλες αυτές συνδέουν το υπόβαθρο του γήινου φλοιού με τον εσωτερικό στερεό μανδύα και απαρτίζονται από μεταλλαγμένο περοβσκίτη. Τι είναι όμως ο περοβσκίτης; Ο περοβσκίτης είναι μια ιδιαίτερη σύνθεση ατόμων πυριτίου, μαγνησίου και σιδήρου, η οποία κυριαρχεί στον εσώτερο μανδύα του πλανήτη μας. Υπό συνθήκες πολύ υψηλής πίεσης τα άτομα του περοβσκίτη αλλάζουν φάση αποκτώντας πολύ σφικτότερη δομή και υπεραγώγιμες ιδιότητες. Η υπεραγωγιμότητα του περοβσκίτη εξηγεί τις διαταραχές του μαγνητικού πεδίου της Γης, και να είναι και ο υπαίτιος των ασυνεχειών στην ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων που μετρούν οι σεισμολόγοι.

Ωραίες όλες αυτές οι θεωρίες, αλλά εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε αποδείξεις, τις οποίες παίρνουμε από το μεγαλύτερο πηγάδι που άνοιξαν ποτέ οι άνθρωποι και έχει βάθος 12.261 μέτρα. Η πρώτη έκπληξη που είχαν οι γεωφυσικοί ήταν ότι η αλλαγή στην ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων δεν προερχόταν από μια περιοχή μετάβασης του γρανίτη σε βασάλτη, αλλά από τον πάτο ενός στρώματος μεταλλαγμένων πετρωμάτων σχεδόν 5-10 χλμ κάτω από την επιφάνεια της Γης. Η δεύτερη έκπληξή τους είχε να κάνει με το ότι το πέτρωμα αυτό ήταν κορεσμένο με νερό. Η τρίτη έκπληξή του ήταν ότι οτιδήποτε έβγαζαν από τα έγκατα της γης, διάφορα είδη μικροοργανισμών, αυτοί είχαν την ικανότητα να ζουν χωρίς οξυγόνο και η τελευταία έκπληξή τους ήταν ότι η λάσπη που έβγαινε από την τρύπα έβραζε από το πολύ υδρογόνο.

Τελικά ωραία όλα αυτά αλλά τι γίνεται με το ταξίδι στο κέντρο της Γης; Ίσως το βιβλίο αυτό να αποτελεί το μοναδικό βιβλίο επιστημονικής φαντασίας που δεν έχει βγει μέχρι στιγμής τουλάχιστον αληθινό. Όμως ποτέ δεν ξέρει κανείς, μιας και το αερόστατο, το αεροπλάνο, το ταξίδι από τη Γη στο φεγγάρι και σε άλλους κόσμους, έχουν πραγματοποιηθεί γιατί να σκοτώσουμε την ελπίδα μας για ένα ταξίδι στο κέντρο της Γης τόσο πρόωρα;

Καλά ταξίδια οπουδήποτε, στο κέντρο της Γης, στο φεγγάρι, στις πανέμορφες αμμουδιές και θάλασσες της Ελλάδας μας, αρκεί να υπάρχει κέφι και όρεξη για ζωή ….