Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ - Α΄ΜΕΡΟΣ

Σήμερα και αύριο θα γιορτάσουμε δεόντως τη γιορτή της μητέρας, γιατί στις σύγχρονες μαμάδες μια μέρα δεν είναι αρκετή. 

Ξεσκονίζοντας τις εγκυκλοπαιδικές μας γνώσεις, θυμόμαστε ότι η πρώτη αναφορά στη γιορτή της μητέρας προέρχεται από την αρχαία Ελλάδα, όπου η μητέρα Γη σύζυγος του Ουρανού είναι η προσωποποίηση της φύσης που γεννά όλο τον κόσμο και λατρεύεται σαν την υπέρτατη θεότητα. Η λατρεία περνά κατόπιν στην κόρη της Ρέας σύζυγο και αδελφή του Κρόνου. Η Ρέα λατρεύεται σαν η Μητέρα των Θεών και σαν η πρώτη μητέρα καθώς φαίνεται να είναι η πρώτη που γέννησε με τοκετό και ανάθρεψε τα παιδιά της με μητρικό γάλα. Επίσης ήταν γυναίκα και αδελφή του Κρόνου. Δίπλα στον Κρόνο καθόριζε τη ροή των πραγμάτων (Ρέα, δηλαδή αυτή που ρέει) και καθόριζε μέσα στο βασίλειο του Κρόνου την κίνηση και τη διαδοχή. 

Αργότερα έγινε η θεά της γονιμότητας και από τα σπλάχνα της βγήκαν οι πρώτοι ολύμπιοι θεοί, η Εστία, η Δήμητρα, η Ήρα, ο Άδης, ο Ποσειδώνας και ο Δίας. Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν τιμές στη Ρέα κάθε άνοιξη, καθώς ήταν η θεά της γης και της γονιμότητας. Η τιμή προς τη μητέρα συνεχίστηκε και κατά τα ρωμαϊκά χρόνια όπου η γιορτή ήταν αφιερωμένη στη Θεά Κυβέλη και γινόταν κάθε Μάρτιο. Το 1.600 μ.Χ. στην Αγγλία η γιορτή της μητέρας ονομαζόταν «Mothering Sunday», ή αλλιώς «Κυριακή της Μητέρας» και γιορταζόταν την 4^η Κυριακή της Σαρακοστής. Με την εξάπλωση του χριστιανισμού στην Ευρώπη η γιορτή μεταβλήθηκε προς τιμή της Μητέρας Εκκλησίας αλλά με τον καιρό οι δύο αυτές έννοιες συγχωνεύτηκαν. Έτσι ο κόσμος τιμούσε ταυτόχρονα τη μητέρα και την εκκλησία.

Στη σύγχρονη εποχή η Αμερικανίδα Άννα Μαρία Ριβς Τζάρβις ήταν αυτή που είχε την ιδέα να καθιερωθεί μια ιδιαίτερη μέρα προς τιμή όλων των μαμάδων του κόσμου. Έτσι, στις 9 Μαΐου 1914 – φέτος δηλαδή συμπληρώνονται 100 χρόνια από τον πρώτο εορτασμό – ο Αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον υπέγραψε την προκήρυξη, σύμφωνα με την οποία καθιερωνόταν η δεύτερη Κυριακή του Μαΐου ως Ημέρα της Μητέρας.  Στην Ελλάδα, η γιορτή της μητέρας γιορτάστηκε για πρώτη φορά το 1929 στις 2 Φεβρουαρίου για να συμπέσει με την γιορτή της Υπαπαντής, όμως κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 η γιορτή μεταφέρθηκε να εορτάζεται τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου. Η μητρότητα είναι ένα αρχέτυπο που μοιράζεται όλο το ανθρώπινο γένος. Όλοι οι πρόγονοί μας είχαν μια μητέρα. Το αρχέτυπο της μητέρας είναι η ενσωματωμένη δυνατότητα που έχουμε να αναγνωρίζουμε μια συγκεκριμένη σχέση, η οποία είναι καθοριστική για την ανάπτυξη και την εξέλιξη της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει δώσει στη Θεοτόκο περίοπτη θέση, οι εικόνες της έχουν δεσπόζουσα θέση στους ναούς μας. Μάλιστα, πολλοί ναοί είναι αφιερωμένοι στην Παναγία και έχουν συνταχθεί προς τιμή της πολλοί εξαίσιοι ύμνοι και ακολουθίες.

Η συμβολή της Θεοτόκου στο σχέδιο του Θεού είναι μεγάλη, γιατί χωρίς αυτή ο Θεός δεν θα μπορούσε να σαρκωθεί. Η Θεοτόκος εκπροσωπώντας το ανθρώπινο γένος παραμένει η «γέφυρα» η μεσίτρια μεταξύ Θεού και ανθρώπων. Η ορθόδοξη παράδοση ονομάζει τη μητέρα του Θεού «Θεοτόκο», «Αειπάρθενο» και «Παναγία». Τα δύο πρώτα ονόματα σχετίζονται με τη θεότητα του Χριστού, γι’ αυτό και όταν η αίρεση του Νεστορίου αμφισβήτησε τη Θεότητα του Κυρίου, οι οπαδοί της αίρεσης έπαυσαν να αποκαλούν την Παναγία ως Θεοτόκο και την ονόμαζαν Χριστοτόκο, εννοώντας ότι γέννησε έναν απλό άνθρωπο. Ειδικότερα, ο όρος Αειπάρθενος αποκαλύπτει ότι η Παναγία παρέμεινε Παρθένος και κατά τη σύλληψη και κατά τη γέννηση αλλά και μετά τη γέννηση του Χριστού. Ο όρος Παναγία προέρχεται από τους δύο προηγούμενους, δηλαδή από το γεγονός ότι γέννησε τον Θεό, και εκφράζει την πλήρη αγιότητα της Θεοτόκου, γιατί έγινε μητέρα του Θεού. Η Θεοτόκος, επομένως, δεν γεννήθηκε απαλλαγμένη από το προπατορικό αμάρτημα, αλλά έλαβε το χάρισμα της πλήρους αγιότητας κατά την ώρα του Ευαγγελισμού. Η ορθόδοξη παράδοση μάς διδάσκει επίσης ότι ο θάνατός της συνέβη πραγματικά. Το σώμα της Θεοτόκου «μετέστη» στον ουρανό μετά το θάνατό της, διότι τότε ακριβώς έγινε άφθαρτο, γνώρισε δηλαδή τη δόξα που προέρχεται από το γεγονός ότι γέννησε το Θεάνθρωπο Χριστό.

Γονείς της Παναγίας ήταν ο Ιωακείμ και η Άννα. Όμως η Αγία Άννα και ο άγιος Ιωακείμ ήταν στείροι και μεγάλης ηλικίας και εξαιτίας της ατεκνίας τους αυτής ένιωθαν ντροπή και μεγάλη λύπη με αποτέλεσμα ποτέ να μην πάψουν να προσεύχονται στο Θεό να τους χαρίσει ένα παιδί, δίνοντας την υπόσχεση, ότι το παιδί που θα γεννηθεί θα το προσφέρουν δώρο στο Θεό. Ο Θεός εισάκουσε την προσευχή τους και τους μήνυσε τα ευχάριστα νέα με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ. Ήταν τότε που η Άννα άκουσε τη φωνή του Αρχαγγέλου, ο οποίος τη διαβεβαίωνε πως το αίτημά της ικανοποιήθηκε από το Θεό, λέγοντάς της: «Η παράκλησή σου έφτασε στον Κύριο, γι’ αυτό να μην είσαι σκυθρωπή, μήτε να χύνεις δάκρυα. Θα γίνεις γόνιμη και καρπερή σαν την ελιά και θα βλαστήσεις ένα ωραίο κλαδί, την Παρθένο, κι Αυτή θα ανθήσει ένα πανέμορφο Άνθος, το σαρκωμένο Χριστό, που δωρίζει στον κόσμο το άπειρό του έλεος». Την άλλη μέρα, ο Ιωακείμ και η Άννα, προσέφεραν ευχαριστήρια δώρα στον Θεό και η Άννα κατάφερε να συλάβει και να γεννήσει τη Θεοτόκο Μαρία.

Ο Θεός, σύμφωνα με το προαιώνιο σχέδιό Του, επιθυμούσε να ετοιμάσει ένα πάναγνο κατοικητήριο για να κατασκηνώσει μαζί με τους ανθρώπους. Ο Ιωακείμ και η Άννα είχαν φθάσει σε προχωρημένη ηλικία χωρίς να έχουν καταφέρει να αποκτήσουν παιδιά, συμβολίζοντας με αυτόν τον τρόπο την ανθρώπινη φύση, που στρεβλώνεται και αποξηραίνεται από το βάρος της αμαρτίας και του θανάτου. Παρ’ όλ’ αυτά, επειδή η αγάπη τους για τα παιδιά και η πίστη τους προς τον Θεό δεν είχε στρεβλωθεί και αποξηρανθεί, εξακολουθούσαν να προσεύχονται. Η ημέρα της σύλληψης της Αγίας Άννας συμβολίζει το τέλος της στειρότητας της ανθρώπινης φύσης, ως αποτέλεσμα του χωρισμού του ανθρώπου από τον Θεό. Η υπέρ φύση τεκνοποίηση της Άννας, η οποία είχε μείνει στείρα ως την ηλικία, κατά την οποία οι γυναίκες δεν μπορούν πλέον να αποκτήσουν παιδιά φυσιολογικά, ήταν η επιβεβαίωση της άσπιλης και άμωμης γεννήσεως του Χριστού από την Υπεραγία Θεοτόκο.

Η Θεοτόκος εξελέγη μεταξύ των γυναικών, γιατί ο Θεός είχε προβλέψει προαιωνίως ότι θα ήταν σε θέση να διαφυλάξει τελείως την αγνότητά της, ώστε να δεχθεί μέσα της τον Χριστό. Η Παναγία αξιώθηκε να καταστεί κατά σάρκα Μητέρα του Υιού του Θεού και κατά πνεύμα μητέρα όλων εμάς των ανθρώπων. Γλυκύτατη και φιλεύσπλαχνη, μεσιτεύει υπέρ των ανθρώπων, προκειμένου ο Υιός της να τους χαρίσει το μέγα έλεός Του.