12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ - ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ

Δυστυχώς, αύριο, 12 Απριλίου, δεν θα έπρεπε να γιορτάζουν τα παιδιά που ζουν στους δρόμους, αλλά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν πια παιδιά να ζουν στους δρόμους. Αυτό θα ήταν το επιστέγασμα μιας κοινωνίας δικαίου και μιας δίκαιης κοινωνίας. Όμως, επειδή ο κόσμος μας είναι τελείως ανάποδος, από το 2011 καθιερώθηκε αυτή η Παγκόσμια Ημέρα, δηλαδή μόλις πριν από τρία χρόνια. Αναρωτιέται κάποιος από εσάς εκεί έξω το γιατί; Ίσως, γιατί τα τελευταία χρόνια, που δεν είναι μόνο τρία αλλά τουλάχιστον τα τριπλάσια σε δεκαετίες, δεδομένου ότι παιδιά που ζουν στους δρόμους των μεγαλουπόλεων δεν αποτελεί φαινόμενο του 20^ου και 21^ου αιώνα, αλλά προϋπάρχει τουλάχιστον από τον 16^ο και 17^ο αιώνα (νομίζω ότι όλοι μας έχουμε διαβάσει τον Όλιβερ Τουϊστ, και τα έργα του Καρόλου Ντίκενς, όπου γράφθηκαν σε εποχής που περισσότερα είναι τα παιδιά που ζουν στους δρόμους, παρά σε οικογένειες ή έστω σε κάποια φιλανθρωπικά ιδρύματα). Σύμφωνα με αυτή την αποφράδα, για μένα προσωπικά, Παγκόσμια Ημέρα, έρχεται στο προσκήνιο το πρόβλημα των παιδιών του δρόμου, με τα γνωστά σε όλους μας προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν αυτά τα παιδιά, τα οποία περιφέρονται μόνα, χωρίς γονική στήριξη, κυρίως, στις μεγαλουπόλεις όλου του κόσμου, κι όχι μόνο του αναπτυσσόμενου.

Στην Ελλάδα, υπολογίζονται ότι τα παιδιά του δρόμου είναι γύρω στις 6.000, τα οποία στην καλύτερη περίπτωση πουλούν χαρτομάντηλα, ζητιανεύουν, ή καθαρίζουν τα τζάμια των διερχόμενων αυτοκινήτων στα φανάρια, ενώ στη χειρότερη περίπτωση τα παιδιά αυτά αποτελούν εμπορεύσιμο είδος λευκής σαρκός. Στην Ελλάδα, μάλιστα,  επικράτησε κι ο όρος «παιδιά των φαναριών». Τώρα τα παιδιά αυτά έχουν εκλείψει, καθώς ‘’προωθήθηκαν΄΄ σε άλλες – πιο υψηλόβαθμες, εξίσου, όμως, παράνομες δραστηριότητες, και τη θέση τους πήραν λαθρομετανάστες, χωρίς, φυσικά, να έχει αλλάξει στο ελάχιστο αυτή η απαίσια κατάσταση, στην οποία περιέρχονται αδύναμες κατηγορίες ανθρώπων, όπως είναι τα παιδιά, οι γυναίκες και οι λαθρομετανάστες. Σύμφωνα με τελευταίες έρευνες υπάρχει, μάλιστα, κι αύξηση του φαινομένου της παιδικής εργασίας, με τα περισσότερα παιδιά να εργάζονται για διάφορα κυκλώματα. Αυτή είναι η σύγχρονη μορφή δουλεμπορίου και λευκής σαρκός, η οποία θα έπρεπε ήδη να είχε επιλυθεί σε πρακτικό επίπεδο, ειδικά για τη δική μας χώρα, η οποία γέννησε υψηλές ανθρωπιστικές αρχές, όπως η ισότητα όλων των ανθρώπων, η δημοκρατία και η ελευθερία. Σύμφωνα με γηγενείς μελέτες, τα παιδιά του δρόμου, σε ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό, κατάγονται από τις χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, ή είναι τσιγγανόπουλα.

Για την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού, το 1996 στο Βέλγιο ξεκίνησε το «κινούμενο σχολείο» ή αλλιώς «mobile school», με σκοπό κάποιες ώρες της ημέρας τα παιδιά αυτά να βρίσκονται σε ένα ελεγχόμενο χώρο, στον οποίο θα μπορούν να μαθαίνουν ανάγνωση, γραφή κι αριθμητική, δίνοντάς τους όμως, ταυτόχρονα και την προοπτική ενός καλύτερου μέλλοντος.

Από το Νοέμβριο του 2009, δύο μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, η Άρσις και η Πράξις, που δραστηριοποιούνται στη Θεσσαλονίκη, έφεραν το κινούμενο σχολείο και στην Ελλάδα. Σε αυτό τα παιδιά μαθαίνουν γραφή, ανάγνωση, αριθμητική, κανόνες υγιεινής, συμπεριφοράς και τα δικαιώματά τους. Οι streetworkers ή αλλιώς εκπαιδευτές του δρόμου, αν θελήσουμε να μεταφράσουμε τον αγγλικό όρο επακριβώς για να είμαστε και μέσα στο πνεύμα της σημερινής παγκόσμιας ημέρας, πλησιάζουν το παιδί στο δικό του περιβάλλον, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα θετικό κλίμα, ώστε πρώτα απ’ όλα το ίδιο το παιδί να αισθανθεί ότι είναι αποδεκτό. Φυσικά το κινούμενο αυτό σχολείο δεν αντικαθιστά επ’ ουδενί το κανονικό σχολείο, αλλά από το «ολότελα καλή κι η Παναγιώταινα», που λέει και ο θυμόσοφος λαός μας. Άλλωστε, άλλος είναι ο σκοπός του κανονικού σχολείου και τελείως διαφορετικός ο σκοπός του κινούμενου σχολείου, καθώς στο τελευταίο βασικό μέλημα είναι η δημιουργηθεί αρχικά μια σχέση εμπιστοσύνης με τα παιδιά, και κατόπιν τα ίδια τα παιδιά να ανακαλύψουν τον εαυτό τους, τις δεξιότητές τους, τα ταλέντα τους και το σημαντικότερο να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση. Όμως, ίσως ο πιο σημαντικός σκοπός του κινούμενου σχολείου, έτσι όπως το βλέπω εγώ, είναι να αντιληφθούν τα ίδια τα παιδιά ότι υπάρχει κι ένας άλλος κόσμος διαφορετικός από αυτός του δρόμου, και μάλιστα αυτόν τον κόσμο μπορούν άνετα τα ίδια τα παιδιά να τον πλησιάσουν και να ενσωματωθούν μέσα σε αυτόν.

Πολλοί, λοιπόν, ίσως αναρωτιέστε τον βαθμό ανταπόκρισης που δύναται να έχει αυτό το σύστημα; Αυτό που παίρνουν οι εκπαιδευτές αυτού του κινούμενου σχολείο είναι ανεκτίμητο καθώς η ανταπόκριση των παιδιών είναι πολύ μεγάλη, κάτι που αποδεικνύεται σε καθημερινή βάση από την ολοένα αυξανόμενη προσέλευση, από τη συνέπεια των συναντήσεων, από την ανυπομονησία των ίδιων των παιδιών για την επόμενη συνάντηση. Όμως, η ικανοποίηση αυτών των εκπαιδευτών είναι ακόμα μεγαλύτερη κάθε φορά που αντικρίζουν τα γεμάτα χαρά παιδικά μάτια, τη λαχτάρα, την προσμονή, τα χαμόγελα και τον ενθουσιασμό των παιδιών αυτών.

Εμείς σήμερα από τους Παραμυθούληδες, επειδή μας φαίνεται αδιανόητο να γιορτάζουμε το γεγονός ότι υπάρχουν παιδιά στους δρόμους εξαιτίας οποιασδήποτε αιτίας και λόγου, για να δώσουμε το δικό μας στίγμα, θα παραθέσουμε τον 10λογο των δικαιωμάτων του παιδιού, ως μια απλή θεωρητική και φυσικά όχι πρωτότυπη συνεισφορά.

Επειδή, λοιπόν, ο κόσμος δεν μας προσφέρθηκε από τους γονείς μας, αλλά μας τον δάνεισαν τα παιδιά μας, και σε αυτά θα πρέπει να τον επιστρέψουμε σε όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση, η σύμβαση για τα Δικαιώματα του παιδιού είναι ο πρώτος παγκόσμιος νομικά δεσμευτικός κώδικας για τα δικαιώματα που πρέπει να απολαμβάνουν τα παιδιά. Ο κώδικας αυτός, ξεκίνησε με πρωτοβουλία της πολωνικής κυβέρνησης και της UNICEF, υιοθετήθηκε ομόφωνα από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 20 Νοεμβρίου του 1989 και τέθηκε σε ισχύ το 1990. Μέχρι σήμερα έχει επικυρωθεί από όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου. Από την Ελλάδα επικυρώθηκε το 1192. Ο κώδικας για τα δικαιώματα του παιδιού, αποτελείται από 54 άρθρα, τα οποία ομαδοποιούνται σε τέσσερις κατηγορίες, ήτοι:

Α) τα δικαιώματα επιβίωσης,

Β) τα δικαιώματα προστασίας

Γ) τα δικαιώματα ανάπτυξης και εξέλιξης και

Δ) τα δικαιώματα συμμετοχής.

Ας έχουμε, λοιπόν, κατά νου αυτά τα τέσσερα σημεία σχετικά με τα δικαιώματα του παιδιού και ας προσπαθήσουμε να εξαλείψουμε το φαινόμενο των παιδιών του δρόμου, έτσι ώστε κάποια στιγμή στο μέλλον να γιορτάζεται αυτή η μέρα ως μέρα μη ύπαρξης κανενός παιδιού του δρόμου. Άλλωστε μην ξεχνάμε οι δρόμοι είναι για τα αυτοκίνητα, κι όχι για τα παιδιά.

Υ.Γ.: Επειδή οι φωτογραφίες που κυκλοφορούν γενικότερα στο κόσμο μας αλλά και στον κόσμο του διαδικτύου σχετικά με τα παιδιά του δρόμου είναι ιδιαιτέρως σκληρές, τουλάχιστον για μένα, προτίμησα να χρησιμοποιήσω φωτογραφίες από τον εορτασμό της παγκόσμιας ημέρα για τα δικαιώματα του παιδιού (20 Νοεμβρίου), θεωρώντας ότι φτάνει πια με την σκληρότητα, την οποία αντιμετωπίζουμε όλοι μας καθημερινά, μικροί και μεγάλοι, ας έχουμε όμορφες εικόνες μπας κι αποκτήσουμε το θάρρος κάποια στιγμή και του κουράγιο και κάνουμε εμείς οι μεγάλοι τον κόσμο μας καλύτερο για τα παιδιά όλου του κόσμου.